NATO Zirvesi: Savunma Sanayii ve Stratejik İşbirliği
36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi Ankara’da başladı. Zirvenin ilk günü Savunma Sanayii Forumu ile açıldı. Bu forum, NATO tarihinin en kapsamlı sanayi etkinliği olarak kayıtlara geçti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte forumun açılış konuşmasını yaptı. Konuşmasında transatlantik savunma üretimi ve müttefikler arası yatırımların artırılması gerektiğine vurgu yaptı. Savunma sanayisi üretimini artırmanın forumun en önemli konularından biri olacağını belirtti. NATO Savunma Sanayii gundemine dair onemli bilgiler paylasıldı.
Savunma Sanayii ve ‘Müttefikler Ankara’da’
Zirve kapsamında düzenlenen ‘Savunma Sanayii Forumu’nda birçok önemli konu ele alındı. İletişim Başkanlığı, Münih Güvenlik Konferansı ve SETA işbirliğiyle ‘Müttefikler Ankara’da’ programı da düzenlendi. Bu programda İletişim Başkanı Burhanettin Duran bir konuşma yaptı. Duran, müttefikler arası stratejik koordinasyonun önemine dikkat çekti. Türkiye’nin NATO’nun kararlı bir müttefiki olduğunu vurguladı. İttifakın ikinci büyük ordusu ve gelişmiş savunma sanayisiyle Türkiye’nin küresel operasyonlarda önemli bir merkezde yer aldığını söyledi. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ise yaptığı konuşmada Ankara’dan net mesajlar verilmesi gerektiğini belirtti. NATO’nun 5. maddesine bağlılığın sarsılmaz olduğunu ifade etti. Siyasi taahhütlerin güçlü askeri güçle destekleneceğini vurguladı. Bakan Güler, 2014’ten bu yana konvansiyonel savaşın NATO sınırlarına yaklaştığını belirtti. Yeni büyük güç rekabeti ve bölgesel krizlerin ittifakı ‘NATO 3.0’ dönemine taşıdığını söyledi.
Baltık Güvenliği ve Trump’ın Ziyareti
‘Müttefikler Ankara’da’ programında Baltık güvenliği de masaya yatırıldı. ‘Narva Neden Sonraki Hedef Değil: Baltık Savunmasızlığı Üzerine Varsayımların İncelenmesi’ başlıklı bir panel düzenlendi. Panele Letonya, Litvanya ve Estonya’dan üst düzey yetkililer katıldı. Rusya tehdidine karşı Baltık kanadının savunmasızlığı üzerine değerlendirmeler yapıldı. Letonya Dışişleri Bakanı Baiba Braze, caydırıcılığın işe yaradığından emin olmamız gerektiğini söyledi. Zirveye ABD Başkanı Donald Trump’ın gelişi de damga vurdu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump’ı resmi törenle karşıladı. Karşılamada süvariler ve Türk Yıldızları selamlama uçuşu yaptı. Trump, Muhafız Alayı’nı Türkçe ‘Merhaba asker’ diyerek selamladı. Erdoğan ve Trump daha sonra baş başa görüştü. Görüşmede F-35 ve milli muharip uçak KAAN’ın motorları konuşuldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, F-35 konusunda ABD’den söz aldıklarını ve bu zirvede olumlu bir karar çıkacağına inandığını söyledi. Trump ise Türkiye’nin askeri açıdan çok güçlü bir ülke haline geldiğini belirtti. CAATSA yaptırımlarını kaldırabileceklerini söyledi. İlişkilerin daha önce hiç olmadığı kadar iyi olduğunu ifade etti. Erdoğan’a büyük saygı duyduğunu belirtti ve Türkiye ile ilişkilerin iyi olmasının iki ülkenin de faydasına olduğunu söyledi.
NATO’dan Savunma Yatırımları ve Yeni Projeler
NATO, zirve kapsamında önemli savunma projelerini de duyurdu. İttifak, Airbus A330 MRTT uçaklarının teslimatı için çalışmalara devam edecek. Belçika, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Almanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç ve İsveç bu projede yer alacak. Havadan Erken Uyarı ve Kontrol uçağı olarak Saab üretimi GlobalEye uçaklarının alımı da gündemde. Bu projede de birçok müttefik ülke birlikte çalışacak. NATO, MQ-4C Triton insansız hava aracı (İHA) tedariki ile İstihbarat, Gözetleme ve Keşif (ISR) filosunu güçlendirecek. Danimarka, Finlandiya, Almanya ve Norveç bu projede yer alacak. Ayrıca ‘HALO’ projesi ile askeri uyduların bağlantısı güçlendirilecek. NATO standardında 155 milimetrelik top mühimmatı üretimi için de yeni projeler başlatılacak. Türkiye, Kanada, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, Norveç, Slovakya ve İsveç bu projede birlikte çalışacak. Savunma alanında kritik ham maddelerin tedariki ve yönetimi için de yeni bir proje duyuruldu. Bu projeye Türkiye dahil birçok müttefik ülke katılacak. NATO Genel Sekreteri Rutte, bu zirvenin savunma sanayii ve askeri kapasite açısından dönüştürücü nitelikte olduğunu vurguladı. Rusya, Kuzey Kore ve İran’a karşı birlik mesajı verildi. Zirveye katılan liderler onuruna Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir akşam yemeği verildi. Yemeğe katılan liderler tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve yeniçeri kıyafetli askerler eşliğinde karşılandı. Milli Savunma Bakanlığı Mehteran Birliği marşlar çaldı.
